“Ik heb kinderen in de meest afgelegen plattelandsdorpen gesproken die niet konden wachten tot het WK. Waar ze naar uitkijken, weten ze zelf ook niet. Maar ze weten dat er iets spannends gaat gebeuren. Iets wat anders is dan normaal. Dat de hele wereld naar Zuid-Afrika zal kijken, er duizenden supporters uit het buitenland komen. En natuurlijk alle grote voetballers van de wereld. Hun helden. Zo dichtbij. Of die kinderen er iets van zullen merken? Ik weet het niet. Maar als je niets hebt, geen geld, geen eten, geen kleren en geen enkel perspectief op verandering, misschien is alleen de hoop op iets moois al goed genoeg.” (Cora Burnett)

Met bovenstaand citaat opent het boek De droom van Zuid-Afrika van journalisten Floor Milikowski en Evelien Hoekstra. Deze twee dames doen verslag van hun onderzoekstocht naar de echte betekenis van het WK voor Zuid-Afrika. En laat dat nou net één van de dingen zijn waarover deze weblog gaat. Verplicht leesvoer dus voor mij. Maar ook voor anderen die geïnteresseerd zijn in het verhaal achter het WK. Lees verder… »

The year 2010 must be the year in which, for the first time, we all communicate positive messages about our country to the world – the successes and possibilities. We have to put the culture of negativity behind us. (Jacob Zuma)

Niet alleen in Nederland zijn er mensen die kritiek hebben op de gang van zaken rondom het WK. President Jacob Zuma deed bovenstaande uitspraak in zijn nieuwjaarstoespraak een aantal dagen geleden. Helaas voor hem is niet iedereen het helemaal met hem eens. Niet alleen in Nederland (in het boek ‘De Droom van Zuid-Afrika’ bijvoorbeeld, waarvan later hier nog een recensie verschijnt), maar ook in Zuid-Afrika zelf zwelt de kritiek aan. ‘Zuid-Afrika scoort eigen doelpunten terwijl het WK nadert‘, kopt the Times. Op Dispatch Online (site van de Daily Dispatch) is zelfs een regeringsmedewerkster licht kritisch (weliswaar met positieve ondertoon). Ook de Weekend Post doet een duit in het zakje met ‘WK betekent weinig voor mensen op het platteland‘.

Dit zijn drie voorbeelden uit de afgelopen week, maar er zijn veel meer kritische artikelen te vinden. Interessant, omdat de Zuid-Afrikaanse media in eerste instantie vrijwel alleen maar berichtten over het WK. Mooi om te zien dat de journalistiek in dat opzicht goed ontwikkeld is.

“Zie je die grote lantaarnpaal? Dat is het enige elektrische lichtpunt in de wijk. Af en toe is hij stuk en dan duurt het maanden voordat ze hem komen repareren. En plannen om onze huizen aan te sluiten op elektriciteit zijn er helemaal niet. Dat is ingewikkeld zeggen ze, kost veel tijd en geld. Maar waarom lukt het ze dan wel om hier een paar kilometer vandaan in een paar jaar tijd een hypermodern stadion te bouwen, Soccer City, een van de grootste stadions ter wereld, voorzien van de modernste technologie en een ring van tientallen lichtmasten?”
(‘Cliff’ in het boek De droom van Zuid-Afrika van Floor Milikowski & Evelien Hoekstra)

Volgens de Zuid-Afrikaanse regering zou het WK voetbal in 2010 een toernooi moeten worden voor alle Afrikanen, blank en zwart. Maar nieuwe stadions, zoals Green Point in Kaapstad, worden gebouwd in blanke villawijken. Alleen al het vervoer daarnaartoe is voor de arme zwarte voetballiefhebbers onbetaalbaar. Het WK zou het land een financiële impuls moeten geven. Maar terwijl er flink geïnvesteerd wordt in prestigeprojecten rondom het voetbaltoernooi, zijn er grote tekorten en bezuinigingen in de gezondheidszorg.

De grote bazen van de FIFA en het organisatiecomité scheppen enorme verwachtingen, maar zijn die terecht? Wat merkt de ‘gewone’ Zuid-Afrikaan van het WK? Kan het WK een land veranderen? Dat zijn vragen waarop ik de komende tijd een antwoord wil proberen te vinden. Eerst vanuit Nederland en uiteindelijk ook vanuit Zuid-Afrika.