Alweer een fotoverslag. Een beetje vertraagd, want gebeurde vorige week donderdag al. Het gehele Nederlands Elftal was aanwezig bij de opening van het Orange Cruyff Court in Hillbrow, één van de gevaarlijkste wijken van Johannesburg. De spelers hebben winstpremies afgestaan en zo het veldje gefinancierd.
Ik hoor en lees veel over de veiligheidssituatie in Zuid-Afrika. Voordat ik deze trip maakte, vroeg iedereen of het wel veilig was om hiernaartoe te gaan. Immers: Zuid-Afrika heeft een extreem hoog moordcijfer en staat niet echt bekend om zijn veilige binnensteden. Ik kon daar gelukkig altijd op antwoorden dat het gevaar best meevalt, zolang je geen domme dingen doet. Helaas zijn er in de Nederlandse media genoeg mensen die daar anders over denken. Twee voorbeeldjes. Recentelijk schreef Johan ‘ik-denk-dat-ik-overal-verstand-van-heb’ Derksen in zijn voetbalblaadje een heerlijke bangmakende column. Eerder dit jaar was het spelersvrouw Sylvie van der Vaart, en volgens haar ook de KNVB, die dacht dat spelersvrouwen niet veilig zouden zijn in Zuid-Afrika.
Toen ik bedacht dat ik dit stuk wilde schrijven, wilde ik daar tegenover zetten dat ik nog nooit iets had meegemaakt waardoor ik me onveilig voelde. Inmiddels kan ik dat helaas niet meer zeggen
Lees verder om te zien wat er gebeurd is…
Vandaag begon de laatste fase van de ticketverkoop voor het WK. Voor het eerst kunnen Zuid-Afrikanen nu ook kaartjes kopen zonder creditcard. Massale belangstelling leidde tot lange rijen, vastlopende computersystemen, veel chaos en zelfs een dode.
Lange rijen
Vooral bij de FIFA Ticketing Centres in Johannesburg, Pretoria en Kaapstad was de drukte groot. In Kaapstad stonden vanochtend meer dan duizend mensen in de rij, in de hoop een kaartje te bemachtigen. De eerste voetbalgekken waren woensdagmiddag al gearriveerd. In Pretoria moest de politie pepperspray gebruiken om supporters in bedwang te houden. In Sandton (Johannesburg), waar op het drukste moment zo’n 2000 mensen in de rij stonden, kregen wachtenden het aan de stok met beveiligers. In de wachtrij in Kaapstad viel vanochtend een dode. De gepensioneerde Ralph van Heerden werd onwel, viel met zijn hoofd op de grond en overleed ter plekke.
Lees verder… »
ANCYL-leider Julius Malema en de Afrikaanse zanger Steve Hofmeyr treden samen op tijdens het WK-concert op 10 juni in Johannesburg. Althans, dat bericht nieuwssite Nuus24.com. Volgens een woordvoerder van de ANCYL is het WK een gelegenheid voor alle Zuid-Afrikanen om samen naar de toekomst te kijken. Ook zou het gezamenlijke optreden de spanningen tussen de jeugdafdeling van het ANC en mensenrechtenorganisatie AfriForum weg moeten nemen. Saillant detail: Malema is door datzelfde AfriForum aangeklaagd voor het zingen van ’shoot the boer’.
Ook de Sowetan schrijft over Malema. Volgens deze krant gaat de controversiële Zuid-Afrikaan meedoen aan SA’s Baby Champs, een professionele boks-competitie. Malema zegt dat hij lang niet meer gebokst heeft vanwege zijn drukke politieke loopbaan, maar dat hij op deze manier mensen een andere kant van hem wil laten zien.
Als we de Citizen moeten geloven emigreert de Russische drievoudig olympisch turnkampioene Koekie Koekenova naar Zuid-Afrika. Het verhaal is verder erg slap, maar de bijbehorende foto (zie het artikel) maakt veel goed.
Volgens Beeld biedt de Zuid-Afrikaanse rugby-ster Morné Steyn zichzelf aan als aanvaller voor Bafana Bafana. “2010 is een echt voetbaljaar. De Springboks hebben in 1995 (toen Zuid-Afrika het WK rugby organiseerde en won, TS) laten zien wat sport voor een land kan betekenen. Toen was ik nog te jong om te spelen. Dit is mijn kans. Ik bied graag mijn diensten aan ons voetbalteam aan”, aldus Steyn.
Veruit de beste 1 april-grap komt van van nieuwssite news24.com. Daar staat dat de FIFA misschien het spelen van de volksliederen voorafgaand aan WK-wedstrijden wil gaan verbieden. Dit naar aanleiding van het recente verbod op het apartheidslied ’shoot the boer’ en de daaropvolgende controverse rondom ANCYL-leider Julius Malema. Volgens de FIFA zouden verschillende volksliederen aanzetten tot haat en daardoor niet voldoen aan de Zuid-Afrikaanse wet. Struikelblokken zijn vooral het Franse en Portugese volkslied. Maar ook het Wilhelmus wordt genoemd als provocerend. Als alternatief stelt de FIFA gebedszangers voor voor ieder land. De ANCYL weigerde om commentaar te geven op de kwestie, omdat de organisatie niet spreekt met ‘bureau-activisten’. Die laatste zin is een geweldige sneer naar de ANCYL, die eerder klaagde over negatieve berichtgeving door blanke journalisten.
Het Tilburgse kunstenaarscollectief Tilburg Cowboys was de afgelopen week in Johannesburg. De cowboys werkten daar samen met lokale kunstenaars aan een aantal projecten. Zo exposeerden ze foto’s die vorig jaar op Festival Mundial zijn gemaakt en schreven lokale kinderen en gevangenen hun eigen boek in het kader van book to be. Ik zocht de Tilburgers afgelopen donderdag op bij de opening van de expositie en presentatie van de boeken.
Een book to be is een boek waarvan de schrijver een flaptekst en cover ontwerpt. Die kaft komt om een stapel lege pagina’s, waardoor er een echt boek ontstaat. In de boeken zitten antwoordkaarten. Geïnteresseerden kunnen die via de cowboys naar de schrijver sturen om hem of haar aan te sporen het boek helemaal te schrijven.
Eindelijk het beloofde fotoverslag van het uitstapje naar Soweto en Johannesburg. Afgelopen zaterdag gingen we met zo’n vijftig internationale studenten op pad. Het geheel was georganiseerd door de ISO, de International Student Organisation van de universiteit. Meer foto’s zijn te vinden op mijn Picasa.
Met v.l.n.r. Fidel, Morena (huisgenoot), en twee anderen voor het huis van Nelson Mandela in Soweto.
Bij het monument voor de slachtoffers van de rellen in Soweto in 1976. Lees verder… »
Een uitgebreid openbaar vervoersnetwerk kent Zuid-Afrika niet. De meeste armere mensen hebben geen auto. Fietsen is vaak levensgevaarlijk omdat de wegen daar niet op zijn ingericht. Veel Zuid-Afrikanen zijn daardoor aangewezen op taxibusjes. Dat zijn achtpersoonsbusjes waar met een beetje propwerk zo’n zestien personen in passen. Deze busjes hebben geen vaste dienstregeling maar vertrekken simpelweg als ze vol zijn. Doordat ze er zo veel mensen in passen, zijn ze relatief goedkoop per persoon. Een enkeltje universiteit – Vanderbijlpark (een kleine tien minuten) kost 5 Rand, iets minder dan 50 eurocent. Naar Johannesburg (tachtig kilometer) ben je 25 Rand kwijt, nog geen 2,5 Euro. Dat lijkt extreem weinig, maar de taxibestuurders verdienen er een goede boterham aan. Stel dat een taxibusje één keer per anderhalf uur van/naar Johannesburg rijdt (inclusief wachttijd tussendoor). Per rit levert dat zo’n veertig euro op. Daar gaat dan natuurlijk nog benzine, onderhoud en afschrijving van het busje vanaf, maar uiteindelijk blijft er een mooi uurloon over voor de chauffeur. Helaas hebben veel van die bestuurders lak aan verkeersregels en zijn hun rijkunsten niet altijd om over naar huis te schrijven. Extreem veilig is deze vorm van vervoer dus niet, maar voor Zuid-Afrikanen is het de enige optie. Er zijn ook ‘normale’ taxi’s met een meter, maar die zijn veel duurder.
Een alternatief, althans rondom en in Johannesburg, is de zogenoemde Metrorail. Deze naar verluid oude, vieze en onveilige treinen zijn nog goedkoper. Een enkeltje van Vereeniging, het dichtstbijzijnde station, naar Johannesburg kost 8 Rand, bijna tachtig eurocent. Overigens worden er, met het oog op het WK, wel openbaar vervoersnetwerken aangelegd in de grote steden. Iets waar de bestuurders van taxibusjes dan weer niet blij mee zijn.
Hoop
Het township Soweto, net onder Johannesburg, was op 16 juni 1976 het decor van massale protesten tegen het apartheidsregime. Deze protesten hielden enkele dagen aan en sloegen daarna over op andere townships. De politie trad wederom hard op en doodde veel demonstranten. Beelden daarvan gingen de hele wereld over. De roep vanuit de internationale gemeenschap om het apartheidsregime af te schaffen werd steeds luider. Veel landen stelden internationale sancties in tegen Zuid-Afrika. Alleen de Verenigde Staten en Groot-Brittanië deden hier niet aan mee, vanwege de grote belangen die die landen hadden in de diamant- en goudhandel. Lees verder… »
Voordat ik naar Zuid-Afrika vertrok had ik grote plannen met deze weblog. Ik zou in de eerste weken dat ik daar was hele mooie dingen gaan doen. Inmiddels is mijn tweede week in Zuid-Afrika, en daarmee ook het weblogproject van de FHJ waarvoor ik schrijf over de weg naar het WK, bijna ten einde. Het slechte nieuws is dat ik een aantal van mijn ambitieuze plannen nog niet heb kunnen realiseren en me dat deze week ook niet meer gaat lukken. Het goede nieuws is dat ik hier nog een half jaar zit en nog genoeg tijd heb om alsnog die mooie dingen te gaan doen en daarover te publiceren op deze weblog.
Ik wilde onder andere een kijkje nemen bij de universiteit van Witwatersrand in Johannesburg, de trainingslocatie van Oranje tijdens het WK. Ook wilde ik het hypermoderne Soccer Stadium in Johannesburg bezichtigen, het stadion waar onder andere de openingswedstrijd en finale worden gespeeld. En ik had me voorgenomen om zelf een aantal filmpjes te maken waarin de reacties van Zuid-Afrikanen op het WK centraal staan.
Waar ik echter onvoldoende rekening mee had gehouden is dat het niet zo makkelijk is om als buitenlander in m’n eentje ‘zomaar’ naar een aantal plaatsen in Johannesburg te reizen. Een taxi(busje) is het meest logische vervoersmiddel, maar het taxisysteem zit hier zo ingewikkeld in elkaar dat het nog wel even zal duren voordat ik dat door heb. Nog een groter probleem is de veiligheid. Of zoals mijn contactpersoon bij International Office zei: “You’re going nowhere without our permission in the first weeks.” Eerst wennen aan de situatie dus. Het wordt me sowieso zeer afgeraden om in m’n eentje op bepaalde plaatsen in Johannesburg rond te gaan lopen. Ook is het absoluut niet verstandig om mijn camera (met een waarde van een half jaarinkomen van arme Zuid-Afrikanen) mee te nemen in zo’n taxibusje of er op straat mensen mee te gaan interviewen.
Enfin, conclusie is dat ik snel meer mensen moet leren kennen die me kunnen vergezellen en dat ik snel een auto moet aanschaffen. Zo ben ik een stuk mobieler en zorg ik dat er de komende maanden alsnog mooie dingen over de aanloop naar het WK op deze weblog terecht komen. Beloofd.
Niet alleen in de grote steden is de WK-koorts losgebarsten. Ook Vaal, de streek waar ik me op dit moment bevind, probeert een graantje mee te pikken.
Langs de doorgaande weg in de buurt van de plaatselijke mall staat groot op een billboard: Kom naar Vaal tijdens het WK. Drie ‘fan parks’ en op rij-afstand van drie WK-stadions. Ik vraag me af of veel toeristen de weg naar plaatsen als Vereeniging, Vanderbijlpark of de nabijgelegen townships zullen vinden. Maar op zich heeft Vaal best wat te bieden. De regionale overheid hoop dan ook op veel bezoek tijdens het wk en zet daar flink op in. Lees verder… »
